Quy định về vạch sơn giảm tốc

Vạch sơn giảm tốc là các vạch màu vàng kẻ ngang mặt đường, mỗi vạch rộng 200-400 mm, dày 4-6 mm, hai vạch cạnh nhau cách nhau 400 mm tính giữa hai mép, bố trí thành cụm hoặc rải đều trước đoạn đường cần giảm tốc. Quy định hiện hành nằm ở QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ (mục G2.9, vạch giảm tốc độ) và tiêu chuẩn TCCS 34:2020/TCĐBVN về thiết kế gờ, gồ giảm tốc. Trên đường công cộng, việc kẻ vạch do cơ quan quản lý tuyến đường quyết định và tổ chức thi công, người dân không tự kẻ. Kẻ sai chiều dày hoặc sai chỗ làm xe xóc mạnh, gây ồn cho nhà sát đường mà không giúp người lái giảm tốc tốt hơn.

Vạch sơn giảm tốc là gì?

Vạch sơn giảm tốc là vạch ngang màu vàng, nổi vài milimet trên mặt đường. QCVN 41:2024 gọi là vạch giảm tốc độ, TCCS 34:2020 gọi là gờ giảm tốc. Khi bánh xe lăn qua, các vạch tạo rung và tiếng ồn nhẹ để nhắc người lái giảm tốc; xe vẫn đi qua được mà không phải phanh gấp.

Vạch sơn khác gồ giảm tốc. Gồ là khối nhô hẳn lên mặt đường, cao 4-9 cm tùy loại, buộc xe phải chạy chậm mới qua được. Gờ cao su lắp ghép dùng trong bãi xe, nhà xưởng về bản chất là gồ dạng băng, dù thị trường quen gọi là gờ, và chịu quy định về gờ giảm tốc riêng.

Văn bản quy định vạch sơn giảm tốc

Ba văn bản đang dùng làm căn cứ cho vạch sơn giảm tốc:

• QCVN 41:2024/BGTVT: quy chuẩn quốc gia về báo hiệu đường bộ, có hiệu lực từ 01/01/2025, thay QCVN 41:2019/BGTVT. Vạch giảm tốc độ là một nhóm vạch riêng (cùng ba nhóm hiệu lệnh, cảnh báo, chỉ dẫn), không mang số hiệu vạch. Mục G2.9 quy định vạch có màu vàng, bố trí dạng cụm phía trước và trong đoạn cần giảm tốc, hoặc dạng vạch đơn trên toàn bộ chiều dài đoạn đường.
• TCCS 34:2020/TCĐBVN: tiêu chuẩn cơ sở về yêu cầu thiết kế gờ giảm tốc, gồ giảm tốc trên đường bộ, công bố ngày 28/12/2020. Đây là văn bản ghi cụ thể bề rộng, chiều dày, khoảng cách vạch, số vạch trong cụm và nơi không được kẻ.
• Quyết định 1578/QĐ-BGTVT ngày 30/05/2017: hướng dẫn tạm thời cho gờ, vạch sơn giảm tốc tại đường ngang, tức chỗ đường bộ giao cắt cùng mức với đường sắt.

Bộ Giao thông Vận tải đã hợp nhất vào Bộ Xây dựng từ 01/03/2025, nhưng ký hiệu các văn bản trên giữ nguyên. Cơ quan quản lý đường bộ hiện nay là Cục Đường bộ Việt Nam thuộc Bộ Xây dựng; ở địa phương là Sở Xây dựng và UBND xã, phường theo phân cấp quản lý từng tuyến.

Kích thước vạch sơn giảm tốc

Ba thông số chính của một vạch sơn giảm tốc:

Chiều dày chọn theo vị trí: cụm bắt đầu cảnh báo, chiều lên dốc hoặc đoạn gần trường học, bệnh viện dùng vạch mỏng; cụm sát điểm cần giảm tốc hoặc chiều xuống dốc dùng vạch dày hơn.

Quy định bố trí vạch sơn giảm tốc

Vạch sơn giảm tốc chỉ kẻ trên mặt đường bê tông nhựa, bê tông xi măng hoặc láng nhựa còn tốt, mặt đường rộng từ 2,5 m trở lên. Đoạn đã kẻ vạch giảm tốc thì không cần đặt thêm biển báo đường lồi lõm (W.221a).

Bố trí vạch sơn giảm tốc dạng cụm

• Số vạch mỗi cụm: thường 5-7 vạch hoặc nhiều hơn, tăng dần theo hướng vào khu vực cần giảm tốc.
• Số cụm: 1-3 cụm hoặc nhiều hơn; đoạn ngắn có thể bố trí ít cụm hơn.
• Vị trí cụm cuối: cách điểm cần cảnh báo tối đa 20 m.
• Đường hai chiều: khi kẻ trên toàn bộ bề rộng đường, vạch ở chiều ngược lại dày không quá 2 mm để xe chiều kia không bị xóc. Đường hai chiều có dốc dọc trên 4% và nhiều xe máy thì chiều xuống dốc dùng vạch 4-6 mm, chiều lên dốc không quá 2 mm.

Bố trí vạch sơn giảm tốc rải đều

Các vạch cách đều nhau 3-5 m, mỗi đoạn không ít hơn 10 vạch. Cách này gây ồn liên tục khi xe chạy qua, nên hạn chế dùng ở đoạn qua khu dân cư đông, nhà sát mặt đường.

Vạch giảm tốc trước nút giao có đèn tín hiệu

Trước nút giao có đèn, cụm vạch giảm tốc báo sớm cho người lái chuẩn bị dừng. Tiêu chuẩn không đặt một khoảng cách riêng từ cụm vạch tới vạch dừng; vị trí tính theo nguyên tắc chung là cụm cuối cách điểm cần cảnh báo tối đa 20 m. Vạch giảm tốc có thể đi kèm biển báo, đèn tín hiệu, chuông hoặc còi tùy vị trí.

Nơi không kẻ vạch sơn giảm tốc

• Đường cao tốc: không kẻ, trừ sau biển hết đường cao tốc, trên nhánh ra vào và trong khu vực trạm thu phí.
• Mặt đường không đạt điều kiện: rộng dưới 2,5 m, hoặc không phải mặt bê tông nhựa, bê tông xi măng, láng nhựa còn tốt.
• Tại đường ngang: không kẻ ở đường ngang có người gác và ở chiều lên dốc lớn hơn 6%.

Màu và vật liệu sơn vạch giảm tốc

Vạch giảm tốc có màu vàng để phân biệt với vạch kẻ đường màu trắng. Vật liệu thường dùng là sơn nhiệt dẻo phản quang, yêu cầu kỹ thuật nằm trong TCVN 8791:2011 về vật liệu kẻ đường phản quang nhiệt dẻo. Sơn nhiệt dẻo được nấu chảy rồi kẻ nóng, đông cứng nhanh và tạo được lớp dày vài milimet, đủ để bánh xe cảm nhận độ rung. Hạt phản quang trộn trong sơn và rắc trên mặt vạch giúp vạch sáng lên dưới đèn xe vào ban đêm.

Vạch mòn theo lượng xe qua lại. Khi vạch mờ màu, mất phản quang hoặc mòn mỏng, hiệu quả cảnh báo giảm rõ và cần kẻ lại.

Thi công vạch sơn giảm tốc

Vạch sơn nhiệt dẻo thi công bằng thiết bị chuyên dụng, theo trình tự:

1. Cắm biển, rào chắn phân luồng tại khu vực thi công.
2. Định vị vị trí các cụm vạch, đánh dấu bề rộng và khoảng cách từng vạch trên mặt đường.
3. Làm sạch bụi, đất, dầu mỡ và để mặt đường khô hoàn toàn.
4. Quét lớp sơn lót để sơn nhiệt dẻo bám chắc vào mặt đường.
5. Nấu sơn trong nồi chuyên dụng, kẻ vạch bằng máy hoặc khuôn để đạt đúng bề rộng và chiều dày, rắc hạt phản quang khi sơn còn nóng.
6. Kiểm tra bề rộng, chiều dày, khoảng cách vạch, chờ sơn nguội cứng rồi mới thông xe.

Trên đường công cộng, đơn vị thi công phải được cơ quan quản lý tuyến đường giao việc và có phương án bảo đảm giao thông trong lúc kẻ vạch.

Ai được kẻ vạch sơn giảm tốc?

Đường công cộng (quốc lộ, đường tỉnh, đường phố, đường xã, ngõ xóm): vạch giảm tốc là một phần của báo hiệu đường bộ, do cơ quan quản lý tuyến đường quyết định và tổ chức thi công. Người dân hoặc tổ dân phố thấy cần kẻ vạch thì kiến nghị với UBND xã, phường nơi có tuyến đường, không tự kẻ.

Khuôn viên tư nhân (bãi xe, nhà xưởng, kho, chung cư, đường nội bộ khu dân cư): chủ công trình tự quyết định. Quy chuẩn đường bộ không bắt buộc ở đây, nhưng nên làm theo cùng nguyên tắc: vạch màu vàng, chiều dày vừa phải, cụm vạch đặt trước điểm cần giảm tốc. Vạch sơn chỉ nhắc người lái; ở lối ra vào, khúc cua khuất tầm nhìn cần buộc xe chạy chậm hẳn thì dùng gờ cao su lắp ghép.

Trên đường chung, vạch sơn giảm tốc là việc của cơ quan quản lý đường; trong bãi xe, nhà xưởng, đường nội bộ, chủ công trình có thể kẻ vạch để cảnh báo sớm và lắp gờ cao su ở điểm cần xe chậm hẳn. Đăng Quân cung cấp gờ giảm tốc cao su cho khuôn viên tư nhân, có loại cho xe máy, ô tô con và loại cho xe tải, container. Gọi 0965 468 871 hoặc 0936 283 980, cho biết bề rộng lối đi và loại xe thường qua để được tư vấn chọn loại.