Nên lắp đặt rào chữ U bắt bản mã hay chôn nền?

Bắt bản mã khi bên dưới đã có sàn bê tông đặc, đủ dày và còn tốt: nhà xưởng, kho, bãi đỗ, tầng hầm, hoặc tuyến rào dài có thể phải dời khi đổi mặt bằng. Chôn nền khi nền là đất, sân lát gạch, bê tông mỏng hay đã nứt, khi rào đặt ở chỗ xe nâng, xe tải va thường xuyên, hoặc khi không muốn bu lông lộ ra để người khác tháo được. Hai cách hỏng ở hai chỗ khác nhau: rào bắt bản mã thường hỏng ở chân, tức bu lông bật, bản mã cong hoặc bê tông vỡ quanh lỗ khoan; rào chôn nền thường giữ được chân, phần hỏng là ống thép bị cong ở sát mặt nền. Sàn tầng hầm, sàn có chống thấm hoặc cáp dự ứng lực thì không đào, không khoan sâu để chôn chân rào.

Rào chữ U bắt bản mã và chôn nền khác nhau thế nào?

Rào bắt bản mã có hai chân hàn sẵn bản mã thép, tức tấm thép phẳng có lỗ, đặt lên mặt sàn rồi bắt bu lông xuống bê tông. Rào chôn nền có hai chân làm dài thêm, cắm vào lỗ khoan hoặc hố móng rồi đổ bê tông hay vữa chèn kín, phần chân nằm hẳn dưới mặt nền.

Khác biệt quan trọng nhất là đường đi của lực khi xe va vào thanh ngang. Với rào bắt bản mã, bản mã làm việc như một đòn bẩy: mép trước bị ép xuống sàn, mép sau bị kéo bật lên, nên các bu lông phía sau vừa bị nhổ vừa bị cắt ngang. Toàn bộ lực dồn vào vài con bu lông và lớp bê tông quanh chúng. Với rào chôn nền, đoạn chân dưới mặt nền tựa vào cả khối bê tông và đất xung quanh, không có bu lông nào bị nhổ; lực vượt quá sức chịu thì ống thép cong ở sát mặt nền trước khi chân bị lung lay.

Khi nào nên lắp rào chữ U bắt bản mã?

Bắt bản mã hợp khi sàn bên dưới đã đủ chắc để giữ bu lông và lực va ở mức va quệt, lùi xe chậm.

• Sàn bê tông nhà xưởng, kho có sẵn: sàn đã đổ dày, đã tăng cứng bề mặt; bắt bản mã không phải cắt sàn, lắp xong trong ngày, xưởng không phải dừng hoạt động lâu.
• Tầng hầm, sàn tầng của tòa nhà: sàn thường mỏng, có lớp chống thấm và có thể có cáp dự ứng lực bên trong. Chỉ khoan nông để bắt bu lông, và vẫn phải xem bản vẽ kết cấu hoặc hỏi ban quản lý tòa nhà trước khi khoan. Xe trong hầm chạy chậm nên lực va thường nhỏ.
• Tuyến rào dài phân làn đi bộ trong kho: tuyến rào hàng chục mét tách lối người đi khỏi lối xe nâng, có thể phải dời khi đổi bố trí kệ. Bắt bản mã cho phép tháo ra lắp lại ở vị trí mới; chỗ cần kín ở tầm càng xe thì dùng rào chắn chữ U đôi có thanh giữa.
• Khu ít va chạm: rào thấp chắn bánh xe trước hộp điện, chân tường, bồn cây trên sân bê tông.

Bắt bản mã không hợp với nền gạch lát, gạch lỗ, bê tông mác thấp, bê tông đã nứt, và vị trí quá sát mép sàn, mép bậc hay khe co giãn. Ở những nền này bu lông không có chỗ bám, rào lung lay chỉ sau vài lần va.

Khi nào nên chôn nền rào chữ U?

Chôn nền hợp khi nền không giữ được bu lông, khi lực va lớn và lặp lại, hoặc khi rào cần cố định lâu dài.

• Nền đất, sân lát gạch, bê tông mỏng: không có lớp bê tông đủ dày để bắt bu lông thì phải tạo khối bê tông giữ chân rào. Chôn chân trong hố đổ bê tông là cách làm đúng cho các nền này.
• Chỗ xe nâng, xe tải va thường xuyên: cửa kho, chân cột nhà xưởng, góc lối rẽ, đầu dãy kệ ở lối chính. Va chạm lặp lại làm bu lông nở lỏng dần; chân rào chôn trong bê tông không có bu lông để lỏng. Những chỗ này cũng cần cỡ ống rào chữ U lớn, từ Φ114 với khu xe nâng.
• Khuôn viên ngoài trời, sân, lối đi nội bộ: không có bản mã nhô lên làm người đi vấp, không có bu lông lộ ra để bị tháo trộm, nước mưa không đọng quanh bu lông gây gỉ.
• Rào cố định lâu dài: vị trí rào không thay đổi, ví dụ quanh trạm biến áp, bồn chứa, cột đèn.

Cái giá của chôn nền là thi công lâu hơn, phá mặt bằng nhiều hơn và khó dời. Rào bị xe va cong thì phải cắt ống sát mặt nền, đục hoặc khoan bỏ chân cũ rồi chôn rào mới.

Một biến thể ít gặp là chôn sẵn ống lót xuống nền rồi cắm chân rào vào và khóa lại, để rút rào lên được khi cần mở lối. Cách này tốn thêm công gia công ống lót, khóa và nắp đậy, nên chỉ đáng làm ở lối thật sự phải mở thường xuyên.

Cách lắp rào chữ U bắt bản mã

Các bước lắp trên sàn bê tông có sẵn:

1. Kiểm tra nền: sàn phải là bê tông đặc, không nứt, đủ dày hơn hẳn chiều sâu lỗ khoan. Gõ thử thấy tiếng rỗng hoặc thấy lớp vữa lát trên đất thì không bắt bản mã ở đó.
2. Đặt rào và đánh dấu lỗ: đặt rào đúng vị trí, căn thẳng hàng, đánh dấu tâm lỗ qua bản mã. Bản mã phải lùi vào trong, cách mép sàn, mép bậc và khe co giãn càng xa càng tốt.
3. Khoan và làm sạch lỗ: khoan vuông góc với mặt sàn, cỡ mũi khoan và độ sâu theo đúng loại bu lông, thường là mũi 12 đến 14 mm. Thổi sạch bụi trong lỗ; bụi còn lại làm bu lông bám kém hẳn.
4. Đóng bu lông và siết: đóng bu lông, đặt rào, siết đai ốc theo đường chéo cho bản mã ép phẳng xuống sàn. Mỗi chân thường bắt 3 đến 4 bu lông.
5. Chống tháo và chống gỉ: rào ngoài trời hoặc chỗ đông người có thể đập ren hoặc hàn điểm đai ốc để khó tháo; sơn dặm chỗ trầy ở bản mã và chân bu lông.

Rào chữ U bắt bản mã dùng bu lông nở hay bu lông hóa chất?

Bu lông nở giữ bằng lực nở bung ép vào thành lỗ khoan. Rẻ, lắp nhanh, chịu tải ngay sau khi siết, hợp với sàn bê tông tốt và khu ít va chạm. Nhược điểm là lực nở luôn ép vào bê tông, nên dễ làm vỡ mép khi khoan gần mép sàn và dễ lỏng dần khi bị va hay rung lặp lại; cần kiểm tra và siết lại định kỳ.

Bu lông hóa chất là thanh ren cắm vào lỗ khoan đã bơm keo; keo đông cứng bám kín cả thanh ren và thành lỗ. Không có lực nở ép vào bê tông, nên đặt gần mép sàn ít vỡ hơn, chịu rung lặp lại tốt hơn và bịt kín lỗ khoan không cho nước vào. Đổi lại, lỗ khoan phải làm sạch rất kỹ và phải chờ keo đông cứng mới siết bản mã, thời gian chờ theo hướng dẫn trên tuýp keo và nhiệt độ lúc thi công. Chỗ rào sát mép sàn, sàn có rung, hoặc khu xe nâng mà vẫn phải bắt bản mã thì nên dùng bu lông hóa chất.

Cỡ bản mã và khoảng cách bu lông đến mép sàn

Bản mã mỏng bị cong khi rào bị va, kéo lệch bu lông và làm bu lông bật nhanh hơn. Rào cho khu có ô tô, xe nâng nên dùng bản mã dày khoảng 8 đến 10 mm, như rào chắn thép bảo vệ máy móc dùng tấm đế dày 10 mm; bản mã càng rộng thì các bu lông càng cách xa nhau, lực nhổ chia cho vùng bê tông lớn hơn.

Khi bu lông bị nhổ, nó kéo theo một khối bê tông hình nón quanh lỗ. Bu lông đặt sát mép sàn thì khối nón đó bị cắt cụt, bê tông bên mép vỡ ra và bu lông chịu lực kém đi rất nhiều so với khi đặt ở giữa sàn. Chỗ bắt buộc phải đặt rào sát mép thì dời rào vào trong một chút, dùng bu lông hóa chất, hoặc chuyển sang chôn nền.

Cách lắp rào chữ U chôn nền

Rào chôn nền được làm chân dài hơn rào bắt bản mã một đoạn bằng chiều sâu chôn, thường khoảng 40 cm. Các bước lắp:

1. Tạo lỗ cho chân rào: trên nền đất hoặc sân gạch thì đào hố cho mỗi chân; trên sàn bê tông đủ dày thì khoan rút lõi. Hố rộng hơn ống để có lớp bê tông bao quanh chân.
2. Dựng và căn rào: đặt rào vào hố, căn thẳng đứng, đúng cao độ và thẳng hàng với các rào bên cạnh, chống tạm cho rào không xê dịch.
3. Đổ bê tông hoặc vữa: hố đào trên nền đất đổ bê tông; lỗ khoan rút lõi chèn vữa không co ngót. Mặt bê tông quanh chân nên vê dốc ra ngoài để nước mưa không đọng sát chân ống.
4. Chờ đông cứng rồi mới cho xe chạy sát: bê tông chưa đủ cứng mà bị va thì chân rào nghiêng và không thẳng lại được.
5. Xử lý chân ống: sơn dặm chỗ chân ống tiếp giáp mặt bê tông, nơi dễ đọng nước và gỉ đầu tiên.

Chân rào thường chôn sâu khoảng 40 cm. Kích thước hố phụ thuộc vào chiều cao rào, cỡ ống, nền và mức va chạm: rào cao và khu xe nâng cần hố rộng hơn rào thấp chắn bánh xe để khối bê tông ôm chân lớn hơn; trên nền đất san lấp hoặc đất yếu, hố cũng phải rộng hơn trên đất tốt. Cách chia lực của chân chôn trong bê tông giống như khi chọn trụ hàng rào chôn bê tông hay bắt bản mã, chỉ khác là rào chữ U chịu va của xe thay vì lực gió đẩy lên tấm lưới.

Kiểm tra và sửa rào chữ U sau khi bị xe va

Rào bị va mạnh mà vẫn đứng thẳng chưa chắc còn nguyên chân. Sau mỗi cú va đáng kể nên kiểm tra theo cách lắp:

• Rào bắt bản mã: xem bản mã có bị cong mép không, đai ốc có lỏng không, bê tông quanh lỗ khoan có vết nứt chân chim không. Có vết nứt quanh lỗ là dấu hiệu bê tông đã bị kéo vỡ bên trong. Khi đó không bắt lại vào lỗ cũ: tháo rào, trám kín lỗ cũ, dời bản mã sang vùng bê tông còn nguyên rồi khoan lỗ mới, hoặc chuyển sang bu lông hóa chất nếu bê tông vẫn đặc.
• Rào chôn nền: kiểm tra ống có cong hoặc nứt mối hàn ở sát mặt nền không, mặt bê tông quanh chân có sứt vỡ không. Ống cong thì cắt bỏ rào cũ sát mặt nền, khoan hoặc đục bỏ đoạn chân cũ rồi chôn rào mới; sứt mẻ nhẹ ở mặt bê tông thì trám vá lại.

Vị trí bị va lặp lại nhiều lần là dấu hiệu cách lắp hoặc cỡ rào chưa đúng với mức va chạm ở đó. Có thể đổi từ bắt bản mã sang chôn nền, tăng cỡ ống, hoặc dùng rào U đôi có thanh giữa.

Rào chữ U bắt bản mã hợp với sàn bê tông tốt, tầng hầm và tuyến rào cần dời được; rào chôn nền hợp với nền đất, sân gạch, bê tông yếu và những chỗ xe nâng, xe tải va thường xuyên. Đăng Quân cung cấp và lắp đặt rào chắn chữ U đơn và đôi bằng thép mạ kẽm theo cả hai cách, làm chân bản mã hoặc chân chôn theo nền thực tế, bảo hành 12 tháng. Gọi 0965 468 871 (Thủy Tiên) hoặc 0936 283 980 (Đăng Quân), cho biết loại nền, vị trí lắp và loại xe chạy qua để được tư vấn cách lắp và nhận báo giá.