Trụ hàng rào chôn bê tông hay bắt bản mã?

Trụ hàng rào chôn bê tông là cách dựng vững nhất khi tuyến rào chạy trên nền đất; trụ bắt bản mã bằng bu lông nở là cách hợp lý khi bên dưới đã có sân bê tông, đỉnh tường, đà kiềng hay sàn nhà xưởng đủ chắc. Chọn theo nền, không theo thói quen: bắt bản mã lên gạch lỗ, sân lát gạch mỏng hay bê tông yếu thì bu lông lỏng dần và trụ nghiêng; chôn trụ trên nền bê tông tốt thì phải đục phá mặt bằng không cần thiết. Một tuyến rào thường có cả hai cách: đoạn qua đất trống chôn trụ, đoạn qua sân hoặc tường thấp bắt bản mã.

Trụ hàng rào chôn bê tông là gì?

Trụ chôn bê tông là trụ thép đặt vào hố móng đào sẵn, căn thẳng rồi đổ bê tông bao kín chân trụ. Khối bê tông ôm lấy đoạn trụ dưới đất và tựa vào đất xung quanh, nên khi gió đẩy hay có người tì vào rào, lực được truyền xuống đất qua cả khối móng. Cả trụ ống tròn lẫn trụ hộp vuông của trụ thép hàng rào đều chôn được theo cách này.

Các bước chôn trụ cho hàng rào lưới thép hàn:

• Căng dây, đánh dấu tim trụ: căng dây dọc tuyến rào, đánh dấu từng vị trí trụ theo đúng chiều dài tấm cộng phần bát liên kết.
• Đào hố: với rào cao đến khoảng 1,8 m trên đất tốt, hố thường khoảng 30 x 30 cm, sâu khoảng 50 đến 60 cm. Rào cao hơn, đất san lấp, đất ruộng cũ hoặc nơi gió mạnh thì hố phải rộng và sâu hơn.
• Dựng và căn trụ: đặt trụ vào hố, căn thẳng đứng bằng thước thủy hai phương và thẳng hàng theo dây, chống tạm cho trụ không xê dịch.
• Đổ bê tông: đổ bê tông bao kín chân trụ, đầm cho chặt, mặt trên nhô khỏi mặt đất và vát cho nước mưa chảy ra khỏi chân trụ.
• Chờ bê tông cứng rồi mới treo tấm: không treo tấm lưới, không siết bát trong ngày đổ; lực siết và trọng lượng tấm làm trụ lệch khi bê tông còn non.

Chiều dài trụ chôn bằng chiều cao tấm lưới cộng khe hở chân lưới và phần chôn trong móng, nên trụ chôn dài hơn trụ bản mã khoảng 0,5 đến 0,6 m.

Trụ hàng rào bắt bản mã là gì?

Trụ bắt bản mã là trụ thép được hàn sẵn một tấm thép phẳng ở chân, gọi là bản mã, trên bản mã khoan lỗ để bắt bu lông xuống nền. Bản mã chân trụ hàng rào thường dày khoảng 5 đến 8 mm và có 4 lỗ cho 4 bu lông nở. Trụ đứng vững nhờ bu lông giữ bản mã ép chặt xuống nền, nên độ vững phụ thuộc gần như hoàn toàn vào chất lượng nền bên dưới.

Các bước bắt trụ bản mã:

• Kiểm tra nền: nền phải là bê tông đặc, đủ dày, đã đông cứng đủ ngày. Gạch lỗ, vữa xây, sân lát gạch trên nền đất không giữ được bu lông nở.
• Đánh dấu và khoan: đặt bản mã đúng tim trụ, đánh dấu lỗ, khoan vuông góc với mặt nền, lỗ sâu hơn chiều dài bu lông nở khoảng 1 đến 2 cm.
• Làm sạch lỗ khoan: thổi sạch bụi trong lỗ trước khi đóng bu lông; bụi còn lại làm bu lông nở bám kém hẳn.
• Siết và căn trụ: đặt trụ, căn thẳng đứng, chêm đệm thép dưới bản mã nếu nền dốc, rồi siết đều 4 bu lông.
• Chống nước vào chân trụ: chèn kín khe dưới bản mã, bôi keo quanh chân bu lông, sơn dặm mối hàn chân trụ nếu lớp phủ bị trầy.

Bản mã là bản mã thép cắt và khoan lỗ theo kích thước trụ; bản mã hàn vào trụ rồi mới mạ kẽm nhúng nóng hoặc sơn thì lớp phủ bao kín cả mối hàn, bền hơn hàn bản mã trần vào trụ đã mạ.

So sánh trụ chôn bê tông và trụ bắt bản mã

Bảng dưới so hai cách dựng trụ cho cùng một loại trụ thép và cùng chiều cao rào:

Trụ chôn bê tông hay trụ bản mã vững hơn khi bị va?

Trụ chôn bê tông vững hơn vì cả khối móng tựa vào đất, lực đẩy ngang được chia ra một vùng đất lớn. Trụ bản mã dồn toàn bộ lực vào 4 bu lông và mối hàn giữa trụ với bản mã: khi gió đẩy hay có người đu lên rào, mối hàn chân trụ chịu uốn lớn nhất, còn bu lông phía bị kéo chịu nhổ. Trên nền bê tông đặc và dày, cách này đủ chắc cho rào lưới thép hàn dân dụng và nhà xưởng; trên nền mỏng hoặc yếu, bu lông lỏng dần theo từng mùa gió.

Khi xe quệt vào rào, trụ chôn thường cong thân nhưng móng còn nguyên, cắt trụ thay là xong. Trụ bản mã thường hỏng ở chân: bu lông bật, góc bê tông vỡ hoặc mối hàn nứt, phải khoan lại vị trí mới.

Thời gian thi công trụ chôn bê tông và trụ bắt bản mã

Bắt bản mã nhanh hơn rõ: khoan, đóng bu lông, siết trụ và treo tấm trong cùng một ngày, không đào đất, không trộn bê tông. Chôn trụ phải đào hố, đổ bê tông và chờ bê tông đủ cứng mới lắp tấm; sau khi các trụ đã cứng thì phần treo tấm theo các bước lắp đặt hàng rào lưới thép hàn như nhau cho cả hai cách.

Trụ chôn phải căn thật thẳng ngay lúc đổ bê tông, vì sau đó gần như không chỉnh được nữa. Trụ bản mã có lợi ở chỗ chêm đệm và siết lại được khi nền hơi dốc hay trụ lệch nhẹ.

Chi phí và vật tư cho trụ chôn bê tông và trụ bản mã

Trụ chôn tốn bê tông móng, công đào hố và thêm khoảng 0,5 đến 0,6 m chiều dài mỗi trụ. Trụ bản mã tốn bản mã, công hàn bản mã vào chân trụ và 4 bu lông nở mỗi trụ, nhưng trụ ngắn hơn và không tốn công đào. Nếu nền có sẵn là bê tông tốt, bắt bản mã thường rẻ hơn vì khỏi phá nền; nếu nền là đất, chôn trụ là cách duy nhất làm đúng, nên không đặt hai giá cạnh nhau để chọn.

Vật tư cho mỗi cách:

• Chôn trụ: trụ dài, bê tông móng (hố 30 x 30 cm sâu 60 cm cần khoảng 0,05 m³ bê tông cho mỗi trụ), nắp chụp đầu trụ, bát liên kết.
• Bắt bản mã: trụ ngắn đã hàn bản mã, bu lông nở, keo chèn chân bu lông, đệm chêm, nắp chụp đầu trụ, bát liên kết.
• Dụng cụ: dây căng, thước thủy, máy khoan bê tông và mũi khoan đúng cỡ bu lông, cờ lê; chôn trụ thêm dụng cụ đào và trộn bê tông.

Bóc tách vật tư hàng rào theo từng đoạn nền cho ra số trụ chôn, số trụ bản mã, khối bê tông và số bu lông trước khi đặt hàng.

Lỗi thường gặp khi chôn trụ và bắt bản mã

Phần lớn sự cố của hàng rào lưới thép hàn bắt đầu ở chân trụ chứ không ở tấm lưới:

• Chôn trụ thẳng vào đất không đổ bê tông: trụ nghiêng sau vài mùa mưa, nhất là đất san lấp và đất ruộng cũ.
• Mặt móng bằng hoặc thấp hơn mặt đất: nước mưa đọng quanh chân trụ, thép gỉ từ chỗ tiếp giáp bê tông trở lên.
• Treo tấm khi bê tông còn non: lực siết bát kéo lệch trụ, tuyến rào mất thẳng.
• Bắt bu lông nở vào gạch lỗ hoặc sân lát gạch: bu lông không có chỗ bám; cần đổ giằng bê tông trên đỉnh tường, đổ đế bê tông tại chân trụ hoặc dùng bu lông hóa chất.
• Khoan sát mép tường, mép sân: lực nở của bu lông làm vỡ góc bê tông; bản mã phải lùi vào trong.
• Không làm sạch lỗ khoan: bu lông nở không ăn chặt, trụ lung lay dù đã siết.
• Để hở khe dưới bản mã và đầu trụ: nước vào lòng ống và chân bu lông, gỉ từ bên trong; cần chèn kín chân và có nắp chụp đầu trụ.

Nên chọn trụ chôn bê tông hay bắt bản mã?

Câu hỏi quyết định là bên dưới chân trụ là gì: đất, bê tông tốt hay một nền chưa chắc.

Trường hợp nên chôn trụ bê tông

• Tuyến rào trên nền đất: đất trống, ranh đất, bãi cỏ, sân vườn chưa đổ bê tông.
• Rào cao, khu nhiều gió: đất trống thoáng, rào từ khoảng 1,8 m trở lên.
• Khu hay bị va chạm: giáp bãi xe, đường nội bộ, khu bốc xếp.
• Rào cố định lâu dài, không có kế hoạch dời: nhà máy, khu công nghiệp, trang trại.

Trường hợp nên bắt bản mã

• Đỉnh tường bê tông, đà kiềng có sẵn: nâng chiều cao rào lên trên tường thấp.
• Sân bê tông, sàn nhà xưởng: không muốn đục phá nền đã làm.
• Cần lắp nhanh hoặc có thể dời sau này: vách ngăn khu vực trong nhà xưởng, rào khu kỹ thuật.
• Nền dốc nhẹ cần căn chỉnh: chêm đệm dưới bản mã để trụ đứng thẳng.

Nếu tường là gạch lỗ hoặc sân chỉ lát gạch trên nền đất, không bắt bản mã trực tiếp; cần đổ thêm giằng hoặc đế bê tông, hoặc chuyển đoạn đó sang chôn trụ. Khi khảo sát, ghi rõ từng đoạn tuyến là đất, bê tông hay tường để chọn đúng cách dựng cho từng đoạn.

Trụ chôn bê tông dành cho nền đất, rào cao và khu hay va chạm; trụ bắt bản mã dành cho sân, tường và sàn bê tông đủ chắc. Đăng Quân bán và thi công trọn gói hàng rào lưới thép hàn tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa Vũng Tàu và Bạc Liêu, làm được trụ bê tông hoặc trụ sắt, chôn móng hay bắt bản mã theo nền thực tế, xây chân tường khi cần, báo giá theo m² và bảo hành 1 năm. Gọi 0965 468 871 (Thủy Tiên) hoặc 0936 283 980 (Đăng Quân), cho biết chiều dài tuyến rào, chiều cao và hiện trạng nền để được tư vấn cách dựng trụ và nhận báo giá.