Lưới thép hàn là gì? Cấu tạo, phân loại và ứng dụng

Lưới thép hàn là tấm hoặc cuộn lưới gồm các sợi thép đặt vuông góc với nhau, được hàn điện trở tại từng giao điểm để tạo thành ô lưới đều và cứng, không xô lệch khi vận chuyển hay thi công. Trên thị trường có hai nhóm chính: lưới đổ bê tông làm cốt thép cho sàn, nền, đường (sợi kéo nguội 4-12 mm, ô 100-200 mm) và lưới làm hàng rào (ô dày hơn, gần như luôn có lớp mạ kẽm hoặc sơn phủ). Hai nhóm này không dùng thay nhau được: lưới hàng rào không đủ khả năng chịu lực để làm cốt bê tông, còn lưới kết cấu thép đen dựng ngoài trời sẽ gỉ nhanh. So với buộc thép bằng tay, lưới hàn thi công nhanh và giữ khoảng cách thép đều hơn, đổi lại kém linh hoạt ở mặt bằng nhiều góc cạnh.

Lưới thép hàn là gì?

Lưới thép hàn (tiếng Anh: welded wire mesh) được sản xuất trên máy hàn tự động. Các sợi dọc được nắn thẳng, cắt theo chiều dài tấm, sau đó sợi ngang được đặt vuông góc và hàn dính tại mọi điểm giao. Vì mỗi giao điểm là một mối hàn, ô lưới giữ nguyên kích thước, tấm lưới phẳng và cứng.

Điểm này phân biệt lưới thép hàn với lưới đan như lưới B40. Lưới B40 được đan móc các sợi thép vào nhau, không có mối hàn, nên mềm, cuộn được và chạy theo địa hình, nhưng kém cứng hơn nhiều.

Với lưới làm cốt bê tông, TCVN 9391:2012 phân ra ba dạng: lưới phẳng (dạng tấm), lưới cuộn và lưới gấp. Ô lưới có hai kiểu: ô vuông và ô chữ nhật.

Cấu tạo lưới thép hàn

Sợi thép

Lưới đổ bê tông dùng sợi thép cacbon thấp đã kéo nguội hoặc vuốt nguội, bề mặt trơn hoặc có gờ. Quá trình kéo nguội làm sợi cứng hơn và có cường độ cao hơn thép tròn trơn cán nóng cùng đường kính. Sợi chạy theo chiều dài tấm gọi là sợi dọc, là sợi chịu lực chính; sợi ngang đặt vuông góc, giữ khoảng cách và phân bố lực.

Lưới làm hàng rào cũng dùng dây thép cacbon thấp nhưng ưu tiên khả năng chống gỉ: dây được mạ kẽm trước khi hàn, hoặc cả tấm được mạ, sơn sau khi hàn.

Mối hàn tại giao điểm

Các giao điểm được hàn điện trở bằng máy: dòng điện chạy qua điểm tiếp xúc làm kim loại nóng chảy cục bộ và liên kết hai sợi thành một khối. Mối hàn tốt thì đều, không cháy lõm sợi, không lệch tâm. Ở lưới kết cấu, mối hàn bong không được quá 1% tổng số mối hàn của tấm, vì sợi ngang chỉ neo được sợi dọc vào bê tông khi mối hàn còn nguyên. Lô lưới có nhiều mối hàn bung khi bẻ thử là lô nên từ chối.

Với lưới dùng ngoài trời, thứ tự mạ và hàn ảnh hưởng tới độ bền. Nếu dây được mạ kẽm trước rồi mới hàn, lớp kẽm tại chính điểm hàn bị cháy và thường là chỗ gỉ đầu tiên. Lưới được mạ hoặc sơn cả tấm sau khi hàn thì mối hàn cũng được phủ kín.

Ô lưới và cách đo

Kích thước ô lưới (còn gọi bước sợi) đo từ tâm sợi này tới tâm sợi kề bên, không đo khoảng hở lọt lòng giữa hai sợi. Ví dụ lưới sợi 6 mm, bước 200 mm thì khoảng hở thực tế chỉ khoảng 194 mm. Khi hỏi hàng nên nói rõ đang ghi theo khoảng cách tâm, vì nhầm hai cách đo là lỗi đặt hàng hay gặp.

Phần sợi nhô ra ngoài sợi biên của tấm gọi là đầu thừa. Đầu thừa giúp hai tấm nối chồng lên nhau đủ chiều dài khi trải lưới.

Phân loại lưới thép hàn

Lưới thép hàn đổ bê tông

Đây là nhóm có nhu cầu lớn nhất. Lưới đóng vai trò cốt thép trong sàn, nền, đường bê tông và cấu kiện đúc sẵn, giúp phân bố ứng suất và hạn chế nứt do co ngót. Lưới thường để thép đen, không mạ: khi nằm trong lớp bê tông đủ dày, môi trường kiềm của bê tông đã bảo vệ thép. Việc cần làm đúng là kê lưới đúng cao độ để có lớp bê tông bảo vệ theo thiết kế. Hàng có dạng tấm và dạng cuộn; dạng cuộn chủ yếu cho sợi nhỏ như phi 4, phi 5.

Lưới thép hàn làm hàng rào

Lưới hàng rào ưu tiên chống gỉ, độ cứng tấm và thẩm mỹ. Tấm thường có ô chữ nhật dẹt (ví dụ 50 x 150, 50 x 200 mm) để thu hẹp khe hở, có loại tấm phẳng và loại chấn sóng (gập gân dọc tấm) cho cứng hơn. Tấm lưới được bắt vào trụ thép bằng bát hoặc kẹp liên kết. Vì nằm ngoài trời suốt thời gian sử dụng, lưới hàng rào gần như luôn có lớp phủ bảo vệ. Ngoài hàng rào, nhóm này còn dùng làm vách ngăn kho, lồng, chuồng trại.

Phân loại theo lớp phủ bề mặt

Lớp phủ quyết định lưới chống gỉ tốt tới đâu khi dùng ngoài trời:

Với hàng rào ngoài trời vừa cần màu vừa cần bền, loại kết hợp hai lớp, tức sơn tĩnh điện trên nền mạ kẽm, giữ được lâu hơn lưới chỉ có một lớp sơn.

Quy cách lưới thép hàn thường gặp

Lưới đổ bê tông bán sẵn có sợi phi 4 đến phi 12, phổ biến nhất là phi 4, phi 6, phi 8; ô lưới vuông 100, 150, 200 mm hoặc ô chữ nhật 100 x 200, 100 x 400 mm. Khổ tấm thường dùng theo TCVN 9391:2012 là 6,0 x 2,4 m, cuộn 48 x 2,4 m; thị trường còn có tấm 2 x 6 m và 2,4 x 12 m. Trên báo giá, lưới thường ghi kiểu D6 a200, nghĩa là sợi phi 6, các sợi cách nhau 200 mm.

Trọng lượng một tấm lưới phụ thuộc cỡ sợi và ô lưới, nên khi đặt hàng cần ghi đủ quy cách lưới thép hàn gồm cỡ sợi, ô lưới và khổ tấm.

Ưu nhược điểm của lưới thép hàn

Ưu điểm của lưới thép hàn

So với cốt thép buộc tay và lưới đan, lưới thép hàn có các ưu điểm chính:

• Thi công nhanh: trải tấm và nối chồng thay cho cắt, buộc từng nút thép, giảm mạnh công buộc trên sàn diện tích lớn.
• Khoảng cách thép đều: ô lưới cố định từ nhà máy, không phụ thuộc tay nghề thợ buộc.
• Sợi cường độ cao: sợi kéo nguội làm lưới có giới hạn chảy tối thiểu 485 N/mm², cao hơn thép tròn trơn cán nóng thông dụng.
• Hao hụt thấp: khi chia tấm theo mặt bằng hợp lý, ít đầu mẩu thừa.
• Tấm cứng, phẳng: với hàng rào, lưới hàn đứng thẳng, ít võng và cứng vững hơn lưới đan B40.

Nhược điểm của lưới thép hàn

Những giới hạn dưới đây quyết định khi nào không nên dùng lưới hàn:

• Cồng kềnh khi vận chuyển: tấm dài 6 m hoặc 12 m cần xe dài và chỗ tập kết; công trình trong hẻm nhỏ khó đưa tấm lớn vào.
• Kém linh hoạt ở mặt bằng phức tạp: sàn nhiều góc, nhiều lỗ mở phải cắt chỉnh tấm, hao hụt tăng.
• Sợi kém dẻo hơn thép cán nóng: sợi kéo nguội không nên uốn gập nhiều lần tại công trường; độ dẻo của sợi được kiểm bằng thử uốn lại.
• Phụ thuộc chất lượng mối hàn: mối hàn yếu thì sợi ngang không neo được sợi dọc, lưới mất tác dụng phân bố lực.
• Hàng rào lưới hàn khó theo địa hình: tấm cứng nên trên đất dốc phải lắp kiểu bậc thang; khả năng chống gỉ phụ thuộc hoàn toàn vào lớp phủ.

Ứng dụng của lưới thép hàn

Lưới đổ bê tông dùng ở các hạng mục cần thép phân bố trên diện rộng với khoảng cách đều:

• Sàn và nền: sàn nhà ở, sàn tầng hầm, nền nhà xưởng, nền kho, sân bãi.
• Đường và mặt bằng: đường bê tông nội bộ, mặt đường bê tông cốt thép.
• Vách và tường: vách cứng, tường chắn bê tông, silô.
• Cấu kiện đúc sẵn: tấm đan, cống hộp, tấm lát và các cấu kiện lắp ghép.
• Lớp chống nứt: sàn trên nền đất thường đặt một lớp lưới chống nứt; lưới sợi nhỏ còn được ghim ở mạch tiếp giáp tường xây với cột, dầm trước khi trát.

Lưới làm hàng rào dùng cho:

• Hàng rào bao quanh: nhà xưởng, khu công nghiệp, kho bãi, trường học, khu dân cư.
• Sân thể thao: rào quanh sân bóng, sân tennis, sân pickleball.
• Vách ngăn trong nhà xưởng: phân khu sản xuất, khu lưu kho, che chắn máy móc.
• Chăn nuôi, nông nghiệp: chuồng trại, lồng, rào vườn.

Lưới thép hàn hay thép buộc tay?

Với sàn và nền bê tông, câu hỏi thường gặp là nên dùng lưới hàn sẵn hay buộc thép tại công trường. Hai cách khác nhau ở các điểm sau:

Lưới hàn hợp với sàn, nền diện tích lớn, hình dạng vuông vắn và cần đẩy nhanh tiến độ. Thép buộc tay vẫn hợp hơn ở cấu kiện nhỏ, nhiều góc, nhiều lỗ chờ. Nhiều công trình dùng cả hai: lưới hàn cho phần sàn chính, thép buộc cho phần biên và vị trí đặc biệt. Đổi từ thép buộc sang lưới hàn ở hạng mục chịu lực phải được kỹ sư kết cấu tính quy đổi, không tự thay theo cảm quan.

Chọn loại lưới thép hàn theo hạng mục

Chọn đúng nhóm lưới trước, rồi mới tới quy cách và lớp phủ:

• Lưới nằm trong bê tông: dùng lưới đổ bê tông thép đen, đường kính sợi và ô lưới theo bản vẽ kết cấu. Công trình có nghiệm thu thì hỏi chứng chỉ chất lượng của lô hàng ngay khi lấy báo giá.
• Hàng rào ngoài trời dùng lâu dài: chọn lưới mạ kẽm nhúng nóng hoặc mạ kẽm rồi sơn tĩnh điện. Khoản chênh so với mạ điện phân thường nhỏ hơn tiền tháo dỡ và làm lại rào khi lớp phủ hỏng sớm.
• Rào tạm, vách ngăn có mái che: mạ kẽm điện phân là mức chi hợp lý vì thời gian dùng ngắn hoặc lưới ít chịu mưa nắng.
• Khu gần biển, ẩm mặn, có hóa chất: ưu tiên lớp phủ bền nhất (nhúng nóng kết hợp sơn) và rửa định kỳ; không chọn theo giá ban đầu.

Lưới thép hàn chỉ phát huy đúng tác dụng khi chọn đúng nhóm: lưới kết cấu cho phần nằm trong bê tông, lưới có lớp phủ cho phần phơi ngoài trời. Đăng Quân cung cấp hàng rào lưới thép hàn cùng trụ thép hàng rào và bát liên kết đi kèm. Gọi 0965 468 871 hoặc 0936 283 980, cho biết chiều dài tuyến rào, chiều cao mong muốn và môi trường lắp đặt để được tư vấn quy cách, lớp phủ phù hợp.